Η υπέρταση είναι μια από τις πιο συχνές καρδιοπάθειες, που σήμερα διαγιγνώσκεται σε κάθε τρίτο κάτοικο του πλανήτη μας άνω των 45 ετών. Τα τελευταία χρόνια, η νόσος έχει γίνει σημαντικά νεότερη και πλέον δεν είναι ασυνήθιστο να βρίσκουμε πολύ νεαρά άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση μεταξύ των ασθενών με υπέρταση. Ο κύριος κίνδυνος της παθολογικής κατάστασης έγκειται στις επιπλοκές της. Η υπέρταση μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό, να οδηγήσει σε ρήξη ανευρυσμάτων μεγάλων αγγείων, να προκαλέσει την ανάπτυξη σοβαρής βλάβης της νεφρικής λειτουργίας και απότομη επιδείνωση της ποιότητας της όρασης.
Η αρτηριακή πίεση ενός ατόμου έχει μια ανώτερη, καρδιακή ή συστολική τιμή και μια διαστολική πίεση ή χαμηλότερη, νεφρική τιμή. Σύμφωνα με τα πρότυπα του ΠΟΥ, ο κανόνας για αυτούς τους δείκτες δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 139/89 mmHg. Άρθ., αλλιώς συνηθίζεται να μιλάμε για υψηλή αρτηριακή πίεση. Η έγκαιρη διάγνωση και έγκαιρη θεραπεία της υπέρτασης είναι μια ευκαιρία για ένα άτομο να αποτρέψει την εμφάνιση παθολογικών αλλαγών σε πολλά εσωτερικά όργανα, διατηρώντας έτσι την υγεία και απολαμβάνοντας μια πλήρη ζωή για πολλά χρόνια.
Λόγοι
Δυστυχώς, η σύγχρονη ιατρική δεν έχει καταφέρει ακόμη να αποκρυπτογραφήσει πλήρως όλες τις πιθανές αιτίες της υψηλής αρτηριακής πίεσης, αλλά οι περισσότερες από αυτές είναι γνωστές στους γιατρούς. Ποιος παράγοντας οδήγησε στην ανάπτυξη της νόσου μπορεί να εντοπιστεί μόνο από έναν έμπειρο ειδικό που, στη διαγνωστική διαδικασία, χρησιμοποιεί όχι μόνο τις γνώσεις του, αλλά και τα αποτελέσματα πολυάριθμων μελετών που επιβεβαιώνουν ή διαψεύδουν την παρουσία σημείων υπέρτασης σε ένα άτομο.
Ο κύριος λόγος για την αύξηση της αρτηριακής πίεσης είναι η παραβίαση της δραστηριότητας του ανθρώπινου συμπαθητικού-επινεφριδιακού συστήματος, δηλαδή ο συνεχής ερεθισμός του κέντρου που είναι υπεύθυνο για τη στένωση των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο.
Αυτό μπορεί να συμβεί υπό την επίδραση πολλών εξω- και ενδογενών παραγόντων που συμβάλλουν στον ξαφνικό αγγειόσπασμο.
Τα συμπτώματα της υπέρτασης μπορεί να εμφανιστούν σε άτομα με τους λεγόμενους εξωγενείς παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της παθολογικής κατάστασης:
- συχνό στρες και έντονη νευρική ένταση.
- κακή διατροφή?
- καθιστικός τρόπος ζωής?
- πολλές ώρες εργασίας, νυχτερινή βάρδια.
- τακτική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ισχυρών αλκοολούχων ποτών και το κάπνισμα·
- ναρκωτικά?
- εντατικές αθλητικές δραστηριότητες.
Μεταξύ των ενδογενών παραγόντων, η ηλικία και η κακή κληρονομικότητα έρχονται στο προσκήνιο όταν η ασθένεια μπορεί να μεταδοθεί από γονέα σε παιδί. Η ανάπτυξη της υψηλής αρτηριακής πίεσης προωθείται επίσης από:
- αγγειακή βλάβη που προκαλείται από αρτηριοσκλήρωση.
- Ευσαρκία;
- Μεταβολικές παθήσεις, ιδιαίτερα σακχαρώδης διαβήτης, υπερθυρεοειδισμός.
- Νεφρική νόσος?
- αυξημένα επίπεδα ασβεστίου και νατρίου στο αίμα.
- ορμονικές αλλαγές, που είναι η πιο κοινή αιτία υψηλής αρτηριακής πίεσης στις γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της εμμηνόπαυσης.
Ταξινόμηση
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερες από μία ταξινομήσεις της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Η ασθένεια συνήθως χαρακτηρίζεται από τη φύση της πορείας της, την παρουσία επιπλοκών, τις αιτίες ανάπτυξης, τους δείκτες πίεσης και πολλά άλλα.
Οι σύγχρονοι καρδιολόγοι διακρίνουν διαφορετικούς βαθμούς υπέρτασης (ανάλογα με τους δείκτες υπέρτασης):
- 1ος βαθμός - η πίεση αυξάνεται στα 159-140/99-90 mm Hg. Τέχνη.;
- 2ος βαθμός – μια τιμή 179-160/109-100 mm Hg διαγιγνώσκεται στις βελόνες ενός μηχανικού τονομέτρου. Τέχνη.;
- Βαθμός 3 – επίμονη ή περιοδική αύξηση της πίεσης πάνω από 180/110 mm Hg. Τέχνη.
Σύμφωνα με τη γενικά αποδεκτή ταξινόμηση της ΠΟΥ, υπάρχουν τα ακόλουθα στάδια της νόσου:
- Στάδιο 1 - προσωρινή αύξηση της πίεσης χωρίς βλάβη στα όργανα-στόχους.
- Στάδιο 2 - η παρουσία σημείων βλάβης στα εσωτερικά όργανα, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, των αιμοφόρων αγγείων, των δομών των ματιών, του εγκεφάλου και των νεφρών.
- Στάδιο 3 - μια σταθερή αύξηση της αρτηριακής πίεσης στο πλαίσιο της ανάπτυξης επιπλοκών, από τις εκδηλώσεις των οποίων ένα άτομο μπορεί να πεθάνει.
Φυσικά, τα υπερτασικά νοσήματα έχουν τις δικές τους μορφές, όπως:
- καλοήθης τύπος ή άτονη παραλλαγή της υπέρτασης, όταν τα συμπτώματα της παθολογίας αναπτύσσονται πολύ αργά για δεκαετίες και ο κίνδυνος επιπλοκών εκτιμάται ως ελάχιστος.
- μια κακοήθης νόσος στην οποία εμφανίζονται ξαφνικές αυξήσεις της πίεσης, βλάβες στα όργανα-στόχους και συχνές υπερτασικές κρίσεις (αυτή η παραλλαγή της νόσου είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί με φάρμακα).
Συμπτώματα
Στο αρχικό στάδιο της ανάπτυξής της, η ασθένεια είναι πρακτικά ασυμπτωματική, γεγονός που καθιστά δύσκολη την έγκαιρη ανίχνευση. Σε τέτοιους ασθενείς, η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να ανακαλυφθεί τυχαία κατά τη διάρκεια μιας ιατρικής εξέτασης ή κατά τη διάρκεια ενός ραντεβού ρουτίνας στην κλινική.
Ένας πιο σύνθετος τύπος υπέρτασης χαρακτηρίζεται από μια σειρά σημείων που επιδεινώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής του ατόμου και αποτελούν λόγο παραπομπής σε ειδικό. Το κύριο σύμπτωμα της νόσου είναι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από 140/90 mm Hg. Τέχνη. Αυτή η κατάσταση οδηγεί στην ανάπτυξη πονοκεφάλων, οι οποίοι οφείλονται σε μια αντανακλαστική στένωση των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο. Οι επιρρεπείς στην υπέρταση συνήθως παραπονιούνται για την εμφάνιση πόνου στο πίσω μέρος του κεφαλιού και στους κροτάφους, οι οποίοι είναι παλλόμενοι και χαρακτηρίζονται από τη σοβαρότητα και τον ξαφνικό τους χαρακτήρα. Τέτοιοι πόνοι και παλμοί δεν υποχωρούν ακόμη και μετά τη λήψη παυσίπονων.
Οι ασθενείς με υπέρταση συχνά εμφανίζουν σόλο ζάλη, η οποία μπορεί να εμφανιστεί μετά από απλή εργασία. Το σύμπτωμα συνοδεύεται συχνά από ναυτία και έμετο καθώς και γενική αδιαθεσία λόγω αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης. Η στένωση των αγγείων του ακουστικού βαρηκοΐας προκαλεί εμβοές, όταν ένα άτομο αισθάνεται ότι τα αυτιά του είναι πολύ φραγμένα και πρακτικά χάνει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανονικά τους ήχους του περιβάλλοντός του.
Η παραβίαση της στεφανιαίας ροής του αίματος οδηγεί στην ανάπτυξη ισχαιμίας του μυοκαρδίου. Τέτοιοι ασθενείς εμφανίζουν δύσπνοια και πόνο στο στήθος, ο οποίος μπορεί εύκολα να επιλυθεί με τη βοήθεια νιτρικών αλάτων. Σε αυτό το σημείο, το όργανο εργάζεται πιο σκληρά για να σπρώξει πολύ αίμα στα στενά κύρια αγγεία. Κάθε προσβολή στηθάγχης συνοδεύεται από γρήγορο παλμό, έντονους καρδιακούς παλμούς και κίνδυνο εμφάνισης μιας τόσο σοβαρής επιπλοκής μιας παθολογικής κατάστασης όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Με την υπέρταση, παρατηρείται δυσλειτουργία των ματιών με απότομη επιδείνωση της όρασης και την ανάπτυξη υπερτασικής αγγειοπάθειας των αγγείων του αμφιβληστροειδούς. Η παθολογική διαδικασία επηρεάζει επίσης το βυθό του ματιού, το οποίο διογκώνεται και συμπιέζει το οπτικό νεύρο. Αυτή τη στιγμή, το άτομο παρατηρεί «χήνα» μπροστά στα μάτια του, μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια και άλλα παρόμοια.
Οι επιπλοκές των συμπτωμάτων της υψηλής αρτηριακής πίεσης στις γυναίκες εμφανίζονται συχνότερα κατά την εμμηνόπαυση, όταν εμφανίζεται η εμμηνόπαυση. Σε αυτή την περίοδο συμβαίνουν ορμονικές αλλαγές στο σώμα του ωραίου φύλου, διαταράσσοντας την παραγωγή βιολογικά δραστικών ουσιών που ρυθμίζουν τη φυσιολογική αρτηριακή πίεση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι η πιο κοινή συνέπεια της εμμηνόπαυσης στις γυναίκες.
Επιπλοκές
Η HD είναι μια από τις ύπουλες ασθένειες που εξελίσσονται αργά και πολύ συχνά διαγιγνώσκονται ήδη στο στάδιο της εμφάνισης των πρώτων επιπλοκών της παθολογικής διαδικασίας. Με συνεχή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, εμφανίζονται δυστροφικές και σκληρωτικές αλλαγές στα όργανα-στόχους, οι οποίες οδηγούν σε σοβαρές λειτουργικές βλάβες. Η αρτηριακή υπέρταση επηρεάζει κυρίως τα νεφρά, τον εγκέφαλο, την καρδιά, τον οπτικό αναλυτή και τα αιμοφόρα αγγεία.
Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν το ρυθμό ανάπτυξης των επιπλοκών της υπέρτασης και τη σοβαρότητά τους:
- κακές συνήθειες, ειδικά το κάπνισμα.
- έλλειψη άσκησης και αυξημένος δείκτης μάζας σώματος.
- αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα και υπεργλυκαιμία.
- συχνό στρες?
- Έλλειψη καλίου και μαγνησίου στο σώμα.
- αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία·
- κληρονομική προδιάθεση.
Με την υπέρταση, η καρδιά αναγκάζεται να εργάζεται υπό αυξημένο στρες, το οποίο συνοδεύεται από την ανάγκη ώθησης του αίματος σε στενά αγγεία. Με την πάροδο του χρόνου, το τοίχωμα του μυοκαρδίου πυκνώνει, με αποτέλεσμα την υπερτροφία της αριστερής κοιλίας και τη στέρηση οξυγόνου στον καρδιακό μυ.
Από την καρδιακή πλευρά, υπάρχουν διάφοροι τύποι επιπλοκών της υψηλής αρτηριακής πίεσης:
- ισχαιμική νόσος;
- στηθάγχη;
- αρτηριοσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών.
- οξεία μορφή καρδιακής ανεπάρκειας με τη μορφή εμφράγματος του μυοκαρδίου.
- χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια.
Η υψηλή αρτηριακή πίεση οδηγεί στην εμφάνιση εγκεφαλικών διαταραχών στον άνθρωπο, οι οποίες στην πράξη εκδηλώνονται με έντονες ζαλάδες, πονοκεφάλους, εμβοές, απώλεια μνήμης και άλλα. Υπάρχουν διάφορες επιλογές για πολύπλοκες εγκεφαλικές επιπλοκές της υπέρτασης:
- εγκεφαλοπάθεια με αιθουσαίες διαταραχές.
- ισχαιμικό και αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
- γνωστική εξασθένηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας.
Όπως γνωρίζετε, τα νεφρά ελέγχουν την ποσότητα του νερού και του αλατιού στο σώμα. Όταν όμως η αρτηριακή πίεση αυξάνεται, μπορούν να φέρουν εις πέρας πλήρως το κύριο καθήκον τους. Αυτό συμβάλλει σε μια σειρά από επιπλοκές, όπως:
- νεφρική ανεπάρκεια?
- δυσλειτουργία της διήθησης και της έκκρισης υγρών.
- Νεφροσκλήρωση.
Τέτοιες διαταραχές οδηγούν στην ανάπτυξη μιας σειράς συμπτωμάτων σε υπερτασικούς ασθενείς που υποδηλώνουν νεφρική νόσο. Ένα άρρωστο άτομο αρχίζει να παραπονιέται για γενική αδυναμία, κακουχία, πρήξιμο και άδικη ναυτία.
Η οφθαλμική βλάβη εκδηλώνεται με την εμφάνιση αιμορραγιών στον αμφιβληστροειδή, οίδημα της κεφαλής του οπτικού νεύρου και προοδευτική απώλεια όρασης. Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή από τα περιφερικά αγγεία στην αρτηριακή υπέρταση είναι η ανατομή των τοιχωμάτων τους και συγκεκριμένα το γνωστό ανεύρυσμα της αορτής, που σχηματίζεται ασυμπτωματικά και συχνά οδηγεί σε αιφνίδιο θάνατο.
Διάγνωση
Η διάγνωση της υπέρτασης με τον προσδιορισμό του σταδίου και του βαθμού ανάπτυξης της νόσου είναι ένα σημαντικό βήμα για τη συνταγογράφηση της κατάλληλης θεραπείας της παθολογικής κατάστασης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, με τα πρώτα σημάδια της υπερτασικής νόσου, θα πρέπει να επικοινωνήσετε αμέσως με ένα ιατρικό ίδρυμα για να μάθετε τις αιτίες της υψηλής αρτηριακής πίεσης και τις μεθόδους για τη διόρθωσή της.
Τα διαγνωστικά μέτρα για ύποπτη υπέρταση περιλαμβάνουν μια σειρά εργαστηριακών και οργανικών μελετών, όπως:
- Εργαστηριακή εξέταση αίματος για τον προσδιορισμό των επιπέδων καλίου και μαγνησίου, κρεατινίνης, κακής χοληστερόλης, γλυκόζης κ.λπ.
- βιοχημική εξέταση ούρων με προσδιορισμό της ποσότητας πρωτεΐνης.
- ηλεκτροκαρδιογραφία (ΗΚΓ);
- Υπερηχογραφική εξέταση της καρδιάς;
- Ροομετρία Doppler;
- Εξέταση βυθού.
Η διαγνωστική διαδικασία για την υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία μας επιτρέπει να προσδιορίσουμε τον βαθμό της βλάβης, αποτελείται από δύο βήματα:
- Το πρώτο βήμα είναι να προσδιοριστούν οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου με βάση τα λόγια του υπερτασικού ασθενούς και να ληφθούν τα αποτελέσματα πρόσθετων μελετών.
- Το δεύτερο στάδιο είναι μια ειδική μελέτη που σας επιτρέπει να προσδιορίσετε την ακριβή έκταση της νόσου και την παρουσία των επιπλοκών της στον ασθενή χρησιμοποιώντας θεραπεία μαγνητικού συντονισμού (MRI) ή εξέταση ακτίνων Χ.
Ελέγχοντας καθημερινά την αρτηριακή σας πίεση, μπορείτε να έχετε μια ακριβή εικόνα της εξέλιξης της νόσου. Αυτό σας επιτρέπει να προσδιορίσετε το εύρος των διακυμάνσεων της πίεσης κατά τη διάρκεια της ημέρας και να προσδιορίσετε τον μέσο όρο που χαρακτηρίζει τον βαθμό υπέρτασης. Το κύριο μειονέκτημα μιας τέτοιας έρευνας είναι το υψηλό κόστος της.
Θεραπεία
Η θεραπεία των παροξύνσεων της υπέρτασης πρέπει να πραγματοποιείται σε καρδιολογικό νοσοκομείο, όπου είναι δυνατή η συνεχής παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης. Επιπλέον, εάν είναι απαραίτητο, ο γιατρός μπορεί να αλλάξει το σχέδιο θεραπείας του ασθενούς και να συνταγογραφήσει πιο αποτελεσματικά φάρμακα σε κάθε μεμονωμένη κλινική περίπτωση.
Η θεραπεία της νόσου ξεκινά με το διορισμό μιας ειδικής δίαιτας που περιορίζει αυστηρά το επιτραπέζιο αλάτι, τα λιπαρά και τηγανητά τρόφιμα, καθώς και τα παραπροϊόντα, τα καπνιστά κρέατα και τα προϊόντα αλευριού. Η διατροφή των υπερτασικών ασθενών στοχεύει στη βελτίωση της γενικής κατάστασης, στην πρόληψη της ανάπτυξης οιδήματος, στην ομαλοποίηση του βάρους και τα παρόμοια.
Σύμφωνα με τις νέες ευρωπαϊκές συστάσεις, η θεραπεία της υπέρτασης πρέπει να είναι ολοκληρωμένη και απαραίτητα να περιλαμβάνει ένα σύνολο φαρμάκων, η δράση των οποίων στοχεύει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στην εξάλειψη του κινδύνου μετατροπής της νόσου σε κακοήθη πορεία ή ανάπτυξης επιπλοκών της παθολογικής κατάστασης. Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες ομάδες φαρμάκων για την υψηλή αρτηριακή πίεση περιλαμβάνουν:
- άλφα αποκλειστές?
- αποκλειστές γαγγλίων?
- αναστολείς ΜΕΑ;
- βήτα αποκλειστές?
- αναστολείς διαύλων ασβεστίου.
- Διουρητικά.
Ο γιατρός δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη συνταγογράφηση διουρητικών. Το γεγονός είναι ότι δεν είναι κάθε διουρητικό ασφαλές για τον οργανισμό ενός υπερτασικού ασθενούς λόγω της δράσης του στην έκπλυση καλίου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η λήψη τέτοιων φαρμάκων θα πρέπει να συνδυάζεται με τη λήψη σκευασμάτων καλίου υπό τον έλεγχο της βιοχημικής σύνθεσης του αίματος. Επιπλέον, τα διουρητικά όχι μόνο μειώνουν την αρτηριακή πίεση, αλλά και εξαλείφουν το πρήξιμο των ιστών απομακρύνοντας την περίσσεια νατρίου.
Η αυτοθεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης απαγορεύεται αυστηρά.
Επίσης, δεν συνιστάται η χρήση αντιυπερτασικών παραδοσιακών φαρμάκων χωρίς την έγκριση του γιατρού σας. Οι απαγορευμένες ενέργειες μπορεί να προκαλέσουν οξεία υπερτασική κρίση ως κύρια αντένδειξη και να απαιτήσουν την ανάγκη άμεσης τοποθέτησης του ασθενούς σε εξειδικευμένο νοσοκομείο για τον εντοπισμό των αιτιών των επιπλοκών και τον καθορισμό περαιτέρω τακτικών εξάλειψής τους.
Πρόληψη
Για την πρόληψη της υπέρτασης, είναι απαραίτητο να ληφθούν ορισμένα μέτρα που στοχεύουν στον έγκαιρο εντοπισμό και την εξάλειψη των κινδύνων μιας παθολογικής νόσου, καθώς και στη σταθεροποίηση της ήδη υψηλής αρτηριακής πίεσης. Για να αποφευχθεί η εμφάνιση των πρώτων σημείων της νόσου, ένα άτομο πρέπει να ομαλοποιήσει τον τρόπο ζωής του, να εγκαταλείψει τις κακές συνήθειες και την κατανάλωση αλατιού, να αυξήσει τη σωματική δραστηριότητα και επίσης να χάσει το υπερβολικό βάρος. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην υγεία των πιθανών ασθενών των οποίων ο κίνδυνος εμφάνισης υπέρτασης είναι κληρονομικός. Αυτή η ομάδα ανθρώπων θα πρέπει πάντα να έχει μια συσκευή μέτρησης πίεσης με την οποία μπορούν να παρακολουθούν την κατάσταση.
Τα προβλήματα αρτηριακής πίεσης μπορούν να προληφθούν με:
- ακολουθήστε έναν ενεργό τρόπο ζωής (φυσιοθεραπεία, γυμναστική, μασάζ, βόλτες στον καθαρό αέρα, σκι, κολύμπι στην πισίνα) και ασκηθείτε τακτικά στο γυμναστήριο.
- Εγκαταλείψτε το πρόχειρο φαγητό, το κάπνισμα και το αλκοόλ.
- Μειώστε την πρόσληψη αλατιού σε 3-4 g την ημέρα.
- απαγορεύστε στον εαυτό σας να τρώτε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ζωικά λίπη, συντηρητικά και χοληστερόλη.
- κρατήστε μια σαφή καθημερινή ρουτίνα και κοιμηθείτε αρκετά.
- αποτρέψτε την εμφάνιση υπερβολικών αποθέσεων λίπους που προκαλούν παχυσαρκία.
- πρόληψη αγχωτικών καταστάσεων.
- υποβάλλονται σε τακτικές προληπτικές εξετάσεις με καρδιολόγο και λαμβάνουν τις απαραίτητες εξετάσεις.
- Εάν εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια αυξημένης αρτηριακής πίεσης, επισκεφθείτε αμέσως έναν γιατρό.
Τα άτομα με κληρονομική τάση για υπέρταση θα πρέπει να προσέχουν την υγεία τους, να ασκούνται και να υποβάλλονται σε τακτικές εξετάσεις. Η έτοιμη διάγνωση της υπέρτασης περιλαμβάνει κλινική παρατήρηση των ασθενών και, εάν είναι απαραίτητο, παραπομπή σε επιτροπή για τον προσδιορισμό της αναπηρίας.